Diagnoza ADHD i spektrum autyzmu u osób dorosłych

O szkoleniu

Program jest przeznaczony dla specjalistów, którzy chcą rozwinąć umiejętności kompleksowej diagnozy ADHD i spektrum autyzmu u osób dorosłych. Program prowadzi przez cały proces diagnostyczny: od planowania i zbierania historii życia, przez kryteria diagnostyczne, wywiady i dobór narzędzi, po diagnostykę różnicową, analizę przypadków oraz przygotowanie opinii. Uwzględnia różnice rozwojowe i płciowe, zaburzenia współwystępujące, komunikację diagnozy oraz współpracę z lekarzami i innymi specjalistami.

Zakres programu

• Podstawy diagnozy osób dorosłych
• Diagnoza ADHD
• Diagnoza spektrum autyzmu
• Maskowanie i kompensowanie trudności
• Diagnoza różnicowa i współwystępowanie
• Wywiad, narzędzia i konceptualizacja
• Informacja zwrotna i zalecenia po diagnozie

Czego program nie obejmuje?

• dostępu do przedstawianych kwestionariuszy i testów (ze względu na prawa autorskie)
• szkolenia z przeprowadzenia ADOS-2 i ADI-R – są to narzędzia wymagające oddzielnej certyfikacji, np. tutaj i tutaj. W programie omawiamy ich zastosowanie, skuteczność i wskazania w kontekście diagnozy.

Czego się dowiesz?

1. Planowanie procesu diagnostycznego

   Dowiesz się, jak planować i przeprowadzać diagnozę w kierunku ADHD i spektrum autyzmu.

   Przedstawimy pełen algorytm procesu diagnostycznego. Zrozumiesz, jakie korzyści płyną z trafnej diagnozy dla pacjenta i jego otoczenia.

2. Kryteria diagnostyczne ADHD i ASD i specyfika obrazu objawów
   • ADHD wg DSM-V i ICD-11

     Przeanalizujemy szczegółowo różnice i podobieństwa w kryteriach diagnostycznych dla ADHD według międzynarodowych klasyfikacji DSM-V oraz ICD-11.

   • ASD wg DSM-V i ICD-11

     Poznasz wytyczne diagnostyczne dotyczące spektrum autyzmu zarówno w DSM-V, jak i ICD-11. Omówimy kluczowe objawy i różnice w podejściu diagnostycznym.

   • Różnice płciowe ADHD i ASD

     Poznasz, jak różnice płciowe wpływają na prezentację objawów, i jak przeprowadzić diagnozę u kobiet, u których obraz objawów może być odmienny. Dowiesz się, na co szczególnie warto zwrócić uwagę.

   • Różnice rozwojowe ADHD i ASD

     Dowiesz się, jak objawy ADHD i ASD mogą zmieniać się na przestrzeni życia i na co być szczególnie czujnym w trakcie prowadzenia diagnozy.

3. Wywiady i kwestionariusze diagnostyczne
   • Wywiad wstępny, okołomedyczny, rozwojowy i historia życia

     Dowiesz się i zrozumiesz, jak przeprowadzać szczegółowy wywiad wstępny, okołomedyczny i rozwojowy, by zebrać pełen obraz funkcjonowania pacjenta od dzieciństwa aż po dorosłość. Nauczymy Cię, na co zwracać uwagę słuchając klienta już od samego początku i w jakim algorytmie zbierać dane.

   • Wywiad celowany pod ADHD/ASD i kluczowe narzędzia

     Zobaczysz i dowiesz się jak przeprowadzać wywiady celowane pod kątem specyficznie ADHD czy ASD, korzystając z narzędzi takich jak DIVA-5. Zobaczysz nagranie sesji z wykorzystaniem DIVA-5 oraz dokładne omówienie dotyczące kodowania objawów. Dowiesz się o zastosowaniu ADOS-2 – skuteczności i wskazań do przeprowadzenia.

   • Kwestionariusze przesiewowe dot. zaburzeń współistniejących

     Nauczysz się dobierać odpowiednie narzędzia – wywiad, kwestionariusze przesiewowe – w zależności od hipotezy dotyczącej zaburzeń współistniejących.

   • Kwestionariusze, testy – które są konieczne, a które nie?

     Omówimy, kiedy warto stosować dodatkowe narzędzia, takie jak badanie intelektu, MMPI czy MOXO, a kiedy nie są one konieczne. Pokażemy również dodatkowe narzędzia, które mogą być pomocne w diagnozie ADHD/ASD. Zrozumiesz, które narzędzia są kluczowe w procesie diagnostycznym.

4. Diagnostyka różnicowa i współwystępujące zaburzenia

   Przyjrzymy się współchorobowości ADHD i ASD i najczęstszym zaburzeniom współwystępującym, takim jak m.in.: depresja, zaburzenia lękowe, OCD, BPD, CPTSD, uzależnienia, zaburzenia odżywiania, tiki i inne. Pokażemy, jakie są punkty styczne każdego z zaburzeń z ADHD i ASD i wskażemy konkretne wskaźniki umożliwiające ich różnicowanie.

5. Studia przypadków i pisanie opinii
   • Studia przypadków

     Będziesz analizować rzeczywiste przypadki diagnostyczne, aby w praktyce zobaczyć, jak przeprowadzać diagnozę krok po kroku.

   • Pisanie opinii i współpraca z lekarzem

     Poznasz zasady pisania profesjonalnych opinii diagnostycznych oraz najlepsze praktyki współpracy z lekarzami i innymi specjalistami.

   • Komunikacja z pacjentem

     Dowiesz się, jak przekazać informację diagnostyczną pacjentowi i jak rozmawiać o diagnozie lub jej braku.

6. Trudności diagnostyczne i przypadki graniczne
   • Kiedy diagnoza jest trudna?

     Dowiesz się, jak radzić sobie w przypadkach trudnych do diagnozy

   • Czas trwania diagnozy

     Dowiesz się, jak długo trwa pełna diagnoza oraz jakie czynniki wpływają na czas trwania procesu diagnostycznego.

Jak wykorzystasz tę wiedzę?

• Uporządkujesz pełny proces diagnozy ADHD i spektrum autyzmu u osób dorosłych.
• Nauczysz się integrować dane z historii rozwoju, wywiadu, obserwacji i narzędzi diagnostycznych.
• Przećwiczysz analizę przypadków oraz przygotowanie profesjonalnej opinii diagnostycznej.
• Dowiesz się, jak różnicować objawy i przekazywać pacjentowi informację o diagnozie lub jej braku.

Materiały do pracy

Filmy demonstracyjne:

• Nagranie rzeczywistej sesji diagnostycznej DIVA 5
• Nagranie wywiadu diagnostycznego w kierunku spektrum autyzmu

Pozostałe materiały:

• Wzór opinii diagnostycznej
• Prezentacje do nagranych lekcji
• Opisy przypadków z pytaniami do samodzielnej analizy

Dla kogo?

Szkolenie przeznaczone jest dla psychologów, psychoterapeutów, lekarzy oraz studentów kierunków przygotowujących do wykonywania tych zawodów.

Kto poprowadzi szkolenie?

Marta Cieśla

Psycholożka, psychoedukatorka i certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (cert. PTTPB 910), członkini Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej. Certyfikowana diagnostka ADOS-2. W pracy klinicznej prowadzi kompleksową diagnozę psychologiczną oraz psychoterapię dzieci, młodzieży i dorosłych.

Pokaż więcejPokaż mniej

Jej obszarem szczególnego zainteresowania są ADHD, spektrum autyzmu i współwystępujące trudności. Wspiera także rodziców, opiekunów i specjalistów, którzy szukają sposobów na przełożenie diagnozy na codzienne funkcjonowanie i plan pomocy.

Jako wykładowczyni i trenerka prowadzi szkolenia dla profesjonalistów. Jest współautorką artykułów naukowych i polskich rekomendacji dotyczących diagnozy oraz wsparcia dorosłych osób z ADHD; terapeutycznie i diagnostycznie związana jest z Kliniką SWPS.

Karolina Ziegart-Sadowska

Psycholożka, biotechnolożka i certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (cert. PTTPB 872), członkini Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej. Certyfikowana diagnostka ADOS-2; prowadzi kompleksową diagnostykę psychologiczną i psychoterapię dzieci, młodzieży oraz dorosłych.

Pokaż więcejPokaż mniej

Łączy praktykę kliniczną z przygotowaniem naukowym w dziedzinie neurobiologii. W pracy i szkoleniach pokazuje, jak patrzeć na ADHD i spektrum autyzmu z uwzględnieniem szerszego kontekstu funkcjonowania osoby oraz współwystępujących trudności.

Pracowała m.in. w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN i odbyła staż w Max Planck Institute of Psychiatry w Monachium. Prowadzi szkolenia i warsztaty dla specjalistów; jest współautorką artykułów naukowych oraz polskich rekomendacji dotyczących diagnozy i wsparcia dorosłych osób z ADHD.